KDV Nasıl Hesaplanır? Dahil ve Hariç Hesaplama (Pratik Yöntem)

Katma Değer Vergisi hesabı iki yönde yapılır: elinizdeki tutar vergi hariçse üzerine eklemek, vergi dahilse içinden ayırmak. İkinci yön daha çok hataya açıktır çünkü çoğu kişi yanlışlıkla tutarı doğrudan orana böler ya da tutardan %20 düşer. İkisi de yanlış sonuç verir.

KDV hariç tutardan KDV eklemek

En basit yön budur. Matrahı (KDV hariç tutar) 1 + oran ile çarparsınız:

KDV dahil tutar = Matrah × (1 + Oran)

1.000 TL'lik bir mal %20 KDV'ye tabiyse:

• KDV tutarı: 1.000 × 0,20 = 200 TL
• Genel toplam: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL

KDV dahil tutardan KDV ayırmak

Burada dikkat: 1.200 TL'nin KDV'si 240 TL değildir. Çünkü %20, matrahın üzerine eklenir; dahil tutarın kendisi zaten matrah + vergidir.

Doğru formül bölmedir:

Matrah = KDV dahil tutar ÷ (1 + Oran)

1.200 TL için:

• Matrah: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL
• KDV: 1.200 − 1.000 = 200 TL

Aradaki fark küçük görünse de fatura sayısı arttıkça ciddi sapma yaratır: 1.200 TL'de yanlış yöntem 40 TL fark üretir, yüz faturada 4.000 TL eder.

Pratik kısayollar

Sık kullanılan oranlar için ezberlenebilir bölenler:

• %20 KDV: dahil tutarı 1,20'ye böl
• %10 KDV: dahil tutarı 1,10'a böl
• %1 KDV: dahil tutarı 1,01'e böl

KDV tutarını doğrudan bulmak isterseniz dahil tutarı şu katsayılarla çarpabilirsiniz:

• %20 için: dahil tutar × 0,1667
• %10 için: dahil tutar × 0,0909
• %1 için: dahil tutar × 0,0099

Türkiye'de geçerli KDV oranları

Yürürlükte üç oran vardır: %1, %10 ve %20.

• %1: temel gıda maddelerinin bir kısmı, gazete ve dergi, cenaze hizmetleri
• %10: gıdanın büyük bölümü, konaklama, sinema ve tiyatro biletleri, bazı sağlık hizmetleri
• %20: genel oran — yukarıdaki listelere girmeyen mal ve hizmetlerin tamamı

Hangi malın hangi orana girdiği Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir. Tereddüt ettiğiniz bir kalemde güncel KDV Genel Tebliği'ne veya mali müşavirinize başvurun.

Kâr marjı hesaplarken KDV'yi ayırın

Sık yapılan bir başka hata, kâr marjını KDV dahil tutar üzerinden hesaplamaktır. Bu, devlete ödeyeceğiniz vergiyi kârmış gibi gösterir.

Doğrusu şudur: hem maliyeti hem satış fiyatını KDV hariç tutara indirgeyin, marjı öyle hesaplayın. Kâr marjı hesaplama aracımız bu ayrımı yapmanız gerektiğini varsayar.

Örnek: perakende fiyat belirleme

Bir ürünün KDV hariç maliyeti 750 TL. %35 kâr marjıyla satmak ve rafta KDV dahil fiyatı görmek istiyorsunuz (%20 KDV):

1. KDV hariç satış fiyatı: 750 ÷ (1 − 0,35) = 1.153,85 TL
2. KDV: 1.153,85 × 0,20 = 230,77 TL
3. Raf fiyatı (KDV dahil): 1.384,62 TL

Dikkat edin: maliyetin üzerine doğrudan %35 eklemek (750 × 1,35 = 1.012,50) size %35 marj değil, yalnızca %26 marj verir. Marj ile kârlılık farklı oranlardır.

Sık sorulanlar

KDV dahil 100 TL'nin KDV'si ne kadar?
%20 oranında: matrah 83,33 TL, KDV 16,67 TL.

KDV matrahı nedir?
Verginin hesaplandığı taban tutardır; yani KDV hariç satış bedelidir.

İndirilecek KDV nasıl çalışır?
Aldığınız mal ve hizmetler için ödediğiniz KDV'yi, tahsil ettiğiniz KDV'den düşersiniz; aradaki farkı beyan edersiniz. Devreden KDV, sonraki döneme aktarılır.

Hesabı hızlıca yapmak için KDV hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz: tutarın dahil mi hariç mi olduğunu seçersiniz, matrahı, vergiyi ve genel toplamı birlikte gösterir.